|
środa, 13 stycznia 2010; 14:04:00
[łac. subtilis - subtelny, delikatny, wytworny; dokładny, szczegółowy, precyzyjny; przebiegły, podstępny]
Bardzo wyszukany styl muzyki XIVw. [późne Ars Nova] świeckiego pochodzenia, występujący w południowej Francji, Włoszech i Cyprze. Termin użyty przez Urszulę Gunter, a zapożyczony z traktatu "Tractatus da diveris figuris" Philipusa da Castera odnośnie kompozytorów modyfikujących styl motetów z charakterystycznego dla Ars Novy do wczesnych Chanson. Charakterystyka stylu: Spójność tonalna motywiczna, niezależność kontrapunktowa kontratenoru, powtarzalność wzorów, skomplikowanie rytmiczne [triole, duole, synkopy, rozdrobnienie wartości rytmicznych], manieryczna notacja. Przedstawiciele: ANTONELLO DA CASERTA Włoch żyjący na przełomie XIV i XV wieku; mnich. Jeden z bardziej znanych kompozytorów generacji Guilliauma de Machaut. Komponował w języku Włoskim i Francuskim. Ulegał francuskim wpływom. Jedna z ballat cytuje Johana Villauta, kompozytora paryskiego. Stosował nieregularne metrum i proporcjonalne rytmy. Dzieła w języku włoskim są prostsze w środkach os francuskojęzycznych. PHILLIPUS DA CASERTA Teoretyk muzyki i kompozytor, ojciec Antonella. Działał na dworze papieskim w Avignonie. Większość twórczości to ballaty z wykorzystywanymi motywami Guilliauma de Machaut. JOHANNES CICONIA Kompozytor i teoretyk z Florencji z XIV/XV w. Poświęcony służbie katedralnej w Padwie i kapeli papieskiej. Jego styl, to połączenie późnego, francuskiego Ars Nova i Ars Subtilior, prowadzące do melodyki wczesnego renesansu. Tworzył muzykę świecką i sakralną [ballaty, motety, madrygały, pary części mszy, niektóre izorytmiczne]. BAUDE CORDIER [właściwie Baude Fresnela] Kompozytor w Reins lat 1380-1440. Uważany za przykładowego przedstawiciela Ars Subtilior. Stosował notację menzuralną, kolory w partyturze. Większość przetrwałych utworów, to skomplikowane melodycznie i rytmicznie rondaux. Dwa utwory są przykładem "muzyki oczu" [ang. "eye music"]: "Belle, Bonne, Sage" [Piękny, dobry, zaradny] - pieśń miłosna napisana w kształcie serca; oraz "Tout par compase sug composes" [Komponowane z kompasem] - kanon napisany w kółko. MARTINUS FABRI ? - 05.1400, holenderski kompozytor i śpiewak. Z jego twórczości przetrwały tylko cztery ballaty, dwie z tekstem francuskim i dwie prawdopodobnie instrumentalne. Wszystkie trzygłosowe z dodatkowym głosem jako alternatywa dla trzeciego. PAOLO DA FIRENZE Włoski kompozytor i teoretyk muzyki. Zakonnik benedyktyński, łączący poglądy konserwatywne z nowoczesnymi. Większość twórczości świecka, 2-3 głosowa. Bardzo dobrze zachowane kompozycje: 13 madrygałów, 46 ballat, 5 świeckich pieśni, nie znaleziono żadnej kompozycji skomponowanej po 1410 roku. Jego styl łączy francuski i włoski, z wpływami manierystycznej szkoły Avignon oraz Ars Subtilior. MATTEO DA PERUGIA Kantor katedry w Mediolanie. Dopisał wiele partii kontratenorowych do istniejących kompozycji, przez co długo uważano go za ich oryginalnego twórcę. JACUBA SENCECHES Kompozytor francusko-flamandzki, harfista i papieża Benedykta XIII. Rozwinął wiele rytmicznych i notacyjnych innowacji. SOLAGE Jeden z głównych przedstawicieli Ars Subtilior, kompozytor francuski. Jego muzyka charakteryzuje się bardzo rozszerzoną skalą głosów, chromatycznością, twórca muzyki eksperymentalnej: "Fumeux, fume par fumme" [palacz pali przez dym] - żartobliwej kompozycji, w której tonacja opada tak, że wykonanie partii staje się niemożliwe. Należał do satyrycznej grupy "Stowarzyszenia Palaczy". Jego twórczość obejmuje 9 ballat, 2 virelais i rondaux. ANTONIO ZACARA [Zachariasz] DA TERAMO Sekretarz papieża Bonifacego IX i śpiewak w kaplicy papieskiej. Jego styl wywodzi się od włoskiego trecenta, przez Ars Subtilior, do wczesnego renesansu. Przetrwało wiele par mszalnych [Kyrie - Gloria], a z muzyki świeckiej oprócz kilku ballat, po jednym caccio, balladzie i madrygale. Stworzył "Entuzjastyczną modlitwę do Plutona, króla demonów", co jest bardzo zastanawiające, ponieważ był sekretarzem papieża. Jego rozwiązania są widzialne u wielu innych kompozytorów. Jako jeden z pierwszych zaczął dzielić głosy divisi. Etykiety: historia muzyki, muzyka Limak X. Robczuk |